Komunikaty
..
 |
. |
Konsulat
RP w Nowym Jorku oraz Okręg 2. SWAP zapraszają na projekcję unikatowego
filmu dokumentalnego z 1927 roku pt. "Z wycieczki Stowarzyszenia Weteranów
do Polski".
Kliknij
na zdjęcie, aby uzyskać powiększenie.
|
| . |
|
|
| Jest
to niedawno odnaleziony w zbiorach archiwalnych SWAP filmowy zapis wycieczki
do Polski zorganizowanej przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej
w Ameryce, w okresie od 9 lipca do 18 sierpnia 1927 r. Okiem kamery zarejestrowany
został obraz Polski oglądany zaledwie 9 lat po odzyskaniu niepodległości!
Jest to wyjątkowa okazja, aby zobaczyć jak wyglądały ówczesne polskie miasta:
Gdynia, Gniezno, Poznań, Częstochowa, Katowice, Kraków, Zakopane, Nowy
Sącz, Chyrów, Borysław, Lwów, Równe, Wilno, Warszawa i Łódz. Czas projekcji:
66 minut. W filmie jest też scena jak przedstawiciel Murzynów z Chicago
niesie wieniec na grób gen. Tadeusza Kościuszki na Wawelu w Krakowie.
Pokaz
filmu odbędzie się w Konsulacie RP na Manhattanie, 233 Madison Avenue,
w czwartek 17 listopada 2011 r. o godz. 19:30.
Rezerwacja
miejsc za pośrednictwem strony internetowej Konsulatu RP w Nowym Jorku:
www.polishconsulateny.org/pl/ |
..
 |
... |
Książka
na 90-lecie SWAP
Polish
Freedom Fighters on American Soil. Polish Veterans in America from the
Revolutionary War to 1939 - pod takim tytułem ukazała się najnowsza
książka Teofila Lachowicza - historyka, który od ponad dwóch dekad prowadzi
badania nad dziejami byłych polskich żołnierzy, którzy od ponad dwóch stuleci
z rożnych powodów emigrowali do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Książka
ukazała się na 90-lecie Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce,
powstałego na zjeździe założycielskim w Cleveland, OH, 28-30 maja 1921
r. Jest to najstarsza tego typu polska organizacja w świecie, działająca
nieprzerwanie do dziś. |
| . |
|
|
| Polish
Freedom Fighters on American Soil - jest angielskojęzyczną edycją książki
Teofila Lachowicza pt. Weterani polscy w Ameryce do 1939 roku, która
ukazała się w Polsce w 2002 r. Od tego czasu autor ustalił wiele nowych
faktów, które znalazły się w rozszerzonym, angielskim wydaniu.
W swojej
książce Lachowicz przedstawia amerykańskie losy byłych uczestników polskich
zrywów niepodległościowych, począwszy od XVIII wieku aż po wybuch II wojny
światowej w 1939 r., tj. konfederatów barskich, weteranów powstania kościuszkowskiego
i wojen napoleońskich, uczestników powstania listopadowego, europejskiej
Wiosny Ludów, powstania styczniowego, oraz b. żołnierzy z różnych polskich
formacji zbrojnych z czasów I wojny światowej i uczestników walk o granice
Polski w latach 1919-1920. Przedstawia również udział polskich weteranów
w konfliktach zbrojnych na terenie Stanów Zjednoczonych i Kanady w XVIII
i XIX wieku, m. in. w wojnie secesyjnej w latach 1861-1865.
Autor
opisał trudny, często dramatyczny proces adaptacji polskich żołnierzy -
emigrantów do amerykańskiej rzeczywistości, wrastania w obcą im społeczność.
Z książki wyłania się obraz polskiej emigracji żołnierskiej, która wniosła
różnorodny wkład w rozwój Stanów Zjednoczonych i Kanady, od początku zarania
tych państw. Dotyczyło to życia gospodarczego, spraw militarnych, nauki
i kultury. W wielu przypadkach był to wkład na najwyższym poziomie. Autor
ukazał również ich istotną rolę jaką weterani odegrali w organizowaniu
polskiej grupy etnicznej, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych.
Lachowicz
w swoim opracowaniu szeroko omawia działalność powstałego w 1921 roku Stowarzyszenia
Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP), które skupiało przede wszystkim
b. żołnierzy tzw. Armii Błękitnej gen. Józefa Hallera. Wywodzili się oni
głównie z ponad 20 tys. polskich ochotników ze Stanów Zjednoczonych i Kanady,
którzy w latach 1917-1919 wstąpili w szeregi Armii Polskiej we Francji.
Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce była to uniwersalna,
apolityczna organizacja, do której mogli należeć b. polscy żołnierze z
różnych formacji wojskowych.
Autor
ukazuje szerokie spektrum działalności SWAP w latach 1921-1939 na terenie
Stanów Zjednoczonych, Kanady i Polski. Szczególną uwagę zwraca na działalność
samopomocową, kulturalno-oświatową oraz ofiarną pracę na rzecz niepodległego
państwa polskiego. Podkreśla ścisłe związki, jakie łączyły SWAP z największymi
ówczesnymi organizacjami polonijnymi: Związkiem Narodowym Polskim, Zjednoczeniem
Polskim Rzymsko-Katolickim, Związkiem Polek w Ameryce, Związkiem Sokolstwa
Polskiego w Ameryce, oraz amerykańskimi i kanadyjskimi organizacjami kombatanckimi,
m.in. z American Legion, Polish Legion of American Veterans, Royal Canadian
Legion itd.
Z kart
książki wyłania się obraz małego liczebnie weterańskiego stowarzyszenia,
które zasłużenie zyskało sobie miano najbardziej poważanej organizacji
polonijnej, wybijając się na czoło wśród patriotycznego elementu wychodźstwa
polskiego w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.
Stowarzyszenie
Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, chcąc pozostawić po sobie jakiś trwały
ślad, postanowiło wydać opracowanie Teofil Lachowicza w języku angielskim,
celem podkreślenia, że SWAP było również organizacją amerykańską a jej
członkowie jako obywatele amerykańscy wnieśli swój wkład w budowę wysoko
rozwiniętego społeczeństwa amerykańskiego i kanadyjskiego. Niniejsza książka
jest swoistym pomnikiem na ich cześć.
Inicjatorem
jej wydania w języku angielskim był kol. Wincenty Knapczyk - weteran z
II wojny światowej, obecny naczelny Komendant SWAP. Niezbędne fundusze
na ten cel wyasygnował Związek Narodowy Polski - największa organizacja
polonijna w Stanach Zjednoczonych. Profesjonalnego tłumaczenia opracowania
T. Lachowicza na język angielski dokonał dr Albert Juszczak.
Książka
w twardej oprawie, starannie wydana przez wydawnictwo Two Harbors Press
w Minneapolis, MN, liczy 495 stron (twarda oprawa), zawiera 100 unikatowych
fotografii, 15 załączników oraz indeks. Książkę można zamawiać drogą elektroniczną
w wydawnictwie (szczegóły na stronie internetowej: http://twoharborspress.com
) lub w siedzibie Zarządu Głównego SWAP w Nowym Jorku. Cena książki z przesyłką
- $30.00. Czeki wystawiać na: P.A.V.A of America i wysłać na adres:
P.A.V.A
of America
119
East 15th Street
New
York, NY 10003
Promocja
książki odbędzie się w siedzibie Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku
(15 East 65th Street) w czwartek 26 maja, o godz. 7:00 wieczorem. Tel.
(212) 734-2130. |
"PATRIOTA"
Tak nazywa się najnowsze
wielkie dzieło artysty-rzeźbiarza Andrzeja Pityńskiego, które przy wsparciu
finansowym Okręgu 2. Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce
jest obecnie realizowane w Polsce w zakładach odlewniczych w Gliwicach.
Rzeźba przedstawia dumnego
patriotę - husarza z jednym skrzydłem i z szablą w ręku - jest uniwersalnym
symbolem Polski walczącej. Widoczne brutalnie zdeformowane ciało oraz wyrwa
(niczym rana) w okolicach serca tworzy postać walczącego Polaka. Na skrzydle
umieszczone są daty kolejnych bitew w historii Polski. Okaleczony "Patriota"
to także symbol Polski poranionej przez rozbiory, wojny i prześladowania
doznane zwłaszcza w historii najnowszej, kiedy to Polska otrzymała największe
rany od hitlerowskich Niemiec, Związku Sowieckiego, ukraińskich nacjonalistów
i rodzimych władz komunistycznych. Rzeźba nawiązująca do najtragiczniejszych
kart naszej historii jest swoistym symbolem Golgoty Narodu Polskiego.
Mistrz Pityński ten projekt
stworzył już dawno temu, bo jeszcze w 1974 roku, tuż po wyemigrowaniu do
Stanów Zjednoczonych. Jego marzeniem było, aby "Patriota" urzeczywistnił
się w postaci wielkiej monumentalnej rzeźby. Wielokrotnie powracał do tej
idei, ale zasadniczym problemem było znalezienie odpowiedniego sponsora,
który mógłby finansowo wesprzeć to przedsięwzięcie, jak i znalezienie odpowiedniej
lokalizacji dla pomnika. W końcu artysta-rzeźbiarz znalazł zrozumienie
u polskich weteranów - swoich organizacyjnych kolegów ze Stowarzyszenia
Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, gdzie pełni funkcję komendanta Placówki
123 w Nowym Jorku.
Przypomnijmy, że Andrzej
Pityński jest członkiem elitarnych stowarzyszeń artystycznych, m.in. National
Sculpture Society, laureatem wielu nagród, wykładowcą prestiżowego Johnson
Atelier w Mercerville, NJ, gdzie kształcą się rzeźbiarze z całego świata.
Obecnie Andrzej Pityński zaliczany jest do światowej czołówki rzeźbiarzy.
Jest autorem wielkich monumentalnych rzeźb: "Partyzanci I" w Bostonie,
MA; "Paryzanci II" w Hamilton, NJ; "Sarmata - Duch wolności"
w Hamilton, NJ; "Armia Błękitna" w Warszawie; "Mściciel"
w Doylestown, PA; "Katyń" w Jersey City, NJ; "Płomień Wolności
- Katyń" w Baltimore, MD. Już w niedługim czasie do tej imponującej
listy monumentalnych rzeźb mistrza Pityńskiego dołączy kolejna, będzie
to "Patriota" w Stalowej Woli.
Dlaczego właśnie tam? Należy
przypomnieć, że jest to jedno z najmłodszych miast w Polsce (prawa miejskie
nadane 1 kwietnia 1945), położone w północnej części województwa podkarpackiego,
w widłach rzek: Wisły i Sanu. Miasto kojarzone jest z budową Centralnego
Okręgu Przemysłowego (COP) w latach 1936-1939. Nazwa miasta pochodzi od
słów ówczesnego ministra spraw wojskowych, gen. Tadeusza Kasprzyckiego,
który o planie budowy COP-u mówił, że jest to stalowa wola narodu polskiego
wybicia się na nowoczesność.
W czasie II wojny światowej
i w pierwszych latach powojennych region Stalowej Woli obficie spłynął
krwią polskich patriotów walczących o wolną i niepodległą Polskę. Za działalność
konspiracyjną, głównie w Armii Krajowej (AK), miejscowa ludność doświadczyła
wielu represji ze strony okupanta hitlerowskiego, jak i późniejszych sowieckich
"wyzwolicieli".
W sierpniu 1944 r. do Stalowej
Woli wkroczyły oddziały Armii Czerwonej i prawie natychmiast rozpoczęły
się represje ze strony sowieckiego NKWD, wspomaganego przez rodzimy komunistyczny
Urząd Bezpieczeństwa, wymierzone w polskie podziemie niepodległościowe.
Poza miastem w terenie broniły się polskie wsie przed ludobójczymi atakami
krwawych zbirów z Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA).
Zatem wybór Stalowej Woli
na lokalizację dla "Patrioty" - najnowszego dzieła mistrza Andrzeja Pityńskiego
- wydaje się zasadne. Pomnik ma stanąć na pięknym placu przed miejscowym
Muzeum Regionalnym, aczkolwiek rozważane są jeszcze inne miejsca.
Andrzej Pityński na przełomie
sierpnia i września b. r. przebywał w Polsce, m. in. w Gliwickich Zakładach
Urządzeń Technicznych gdzie po 12 godzin dziennie pracował nad wykończeniem
w gipsie monumentalnego (12 metrów wysokości) pomnika "Patriota". Był to
niezbędny etap wstępny przed rozpoczęcia prac nad odlewem pomnika w brązie.
Przewidziany termin odsłonięcia "Patrioty' w Stalowej Woli: sierpień -
wrzesień 2011 r.
Wszyscy rodacy, którzy wyrażą
chęć finansowego wsparcia daleko już zaawansowanego projektu budowy pomnika
"Patriota" w Stalowej Woli, mogą liczyć na wyrazy wdzięczności weteranów
z Okręgu 2. SWAP. Lista ofiarodawców będzie ogłaszana na łamach miesięcznika
"Weteran" oraz na stronie internetowej SWAP.
Czeki prosimy wystawiać na:
"P.A.V.A.
of America, District 2." z dopiskiem "Pomnik". Czeki prosimy
wysyłać na adres:
P.A.V.A. of America, District
2
17 Irving Place
New York, NY 10003
"Patriota" - model rzeźby
autorstwa Andrzeja Pityńskiego.
Mistrz Andrzej Pityński na
rusztowaniu w czasie pracy nad "Patriotą".
Z wielkiej bryły gipsu wyłaniają
się detale monumentalnej rzeźby.
Medal Ignacego Jana Paderewskiego
W 2008 roku mennica państwowa
w Warszawie wybiła 1000 sztuk medali, ku czci Ignacego Jana Paderewskiego
i 90-lecia Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej. Medal został zamówiony
przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce z Nowego
Jorku. Twórcą medalu jest znany polonijny rzeźbiarz Andrzej Pityński -
komendant Placówki 123 SWAP w Nowym Jorku, który bezpłatnie wykonał projekt
medalu w gipsie.
Awers medalu przedstawia
ekspresyjny portretowy profil mistrza Ignacego Jana Paderewskiego, z zaznaczeniem
roku urodzin i śmierci. Rewers medalu przedstawia godło SWAP. Medal o średnicy
4 centymetrów wybity został w jasnym brązie z ciemną patyną. Medal zawieszony
jest na wstążce koloru niebieskiego turkusu, nawiązującego do koloru mundurów
Armii Błękitnej. Na wstążce są trzy pionowe paski w kolorze zakrzepłej
krwi. Medal jest prawdziwym dziełem sztuki, ze względu na nietypową wysoką
płaskorzeźbę dwustronnie bitą.
Medal Paderewskiego jest
medalem okolicznościowym SWAP i przeznaczony jest dla żyjących członków
SWAP i Korpusu Pomocniczego Pań; dla dzieci i wnuków weteranów, którzy
odeszli już na wieczną wartę, oraz dla osób spoza organizacji, którzy swoją
działalnością szczególnie zasłużyli się dla Polski i Polonii. Medal
będzie wręczany wraz z dyplomem wystawianym przez Zarząd Główny SWAP. Koszt
medalu wraz z dyplomem dla członków SWAP, Korpusu Pomocniczego i potomków
Weteranów, wynosi - $30.00. Cena medalu (bez dyplomu) dla kolekcjonerów
- $50.00. Zamówienia można składać w Zarządzie Głównym SWAP pisząc na adres:
P.A.V.A of America
119 East, 15th Street
New York, NY 10003
Czeki wystawiać na: "P.A.V.A
of America", z dopiskiem - "Medal Paderewskiego".
 |
... |
Dla
ojczyzny ratowania...
Szkice
z dziejów wychodźstwa polskiego
w
Ameryce i inne.
To
tytuł książki Teofila Lachowicza wydanej z okazji 90. rocznicy czynu zbrojnego
wychodźstwa polskiego w Ameryce. Jest to zbiór artykułów historycznych,
które autor (wieloletni archiwista SWAP) publikował na łamach prasy polonijnej
w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii oraz w Polsce. (recenzja) |
| . |
|
|
| Książka
w cenie $30.00 jest do kupienia w biurze Zarządu Głównego SWAP w Nowym
Jorku, 119 East 15th Street. Cena książki z wysyłką - $35.00. Czeki prosimy
wystawiać na: P.A.V.A. of America Foundation, Inc. i wysłać na adres:
P.A.V.A.
of America
c/o
Teofil Lachowicz
119
East 15th Street
New
York, NY 10003
|
Ratujemy
polskie groby w Paryżu.
Powrót do strony głównej |